In Belgisch Limburg is het allemaal begonnen. Een nieuwe manier van het bewegwijzeren van fietsroutes.  Het is inmiddels over de belangrijkste provincies van België en over een groot aantal provincies van Nederland verspreid. Het is bekend onder verschillende benamingen, zoals fietsknooppuntennetwerk (de meest zuivere benaming!), fietsroutenetwerk en knooppuntensysteem.
  

Van knooppunt tot knooppunt

Een fietsknooppuntennetwerk is heel eenvoudig: U fietst een route door de bordjes te volgen van het ene genummerde knooppunt naar het andere genummerde knooppunt. Op elk knooppunt staat een informatiepaneel met een overzichtskaart.

NEDERLAND: PER PROVINCIE

Groningen
Er is een officieel projectplan van de provincie. Alle gemeenten moeten hieraan nog hun medewerking geven, want het provinciebestuur wil de provincie in één keer van knooppunten voorzien. Totale kosten: € ruim 1,7 miljoen, inclusief routeplanner op internet. Streefdatum eerste fase projectplan: zomer 2009.

Friesland
Er is sinds 2003 een knooppuntennetwerk Noardwest-Frieslân, aangelegd door de ANWB. Het fietsknooppuntensysteem voor Zuidwest Fryslân is op 27 juni 2007 en voor Midden Fryslän op 20 december 2007 officiëel geopend. Op de website van Zuidwest Friesland kunt u de kaarten van dit gebied downloaden. Informatie: Fietsen in NoardWestFryslân en Fietsroutenetwerk Zuidwest Friesland. Ook is het knooppuntennetwerk voor Zuidoost Friesland inmiddels klaar. Informatie: Fietsroutenetwerk Zuidoost Friesland. Er is nu ook een Routebureau Friesland. U kunt uw klachten kwijt bij: Dit e-mailadres wordt beschermd tegen spam bots, u heeft Javascript nodig om het te bekijken  De Fietsersbond ontwikkelde een Fietsknooppuntplanner voor Friesland.

Drenthe
Het Recreatieschap Drenthe realiseert op dit moment het fietsknooppuntennetwerk. Het zal aansluiten op de fietsknooppunten in Friesland en Overijssel. Uniek aan het Drentse fietsknooppuntensysteem is de volledige integratie van de bestaande ANWB bewegwijzerde fietsroutes die de provincie rijk is. Vrijdag 3 juli 2009 werd het fietsknooppuntensysteem Zuidwest-Drenthe officieel geopend. Ook werden de nieuwe website en de fietskaart met de knooppunten Zuidwest-Drenthe gepresenteerd. De gemeenten Meppel, De Wolden, Hoogeveen, Westerveld en Midden-Drenthe zijn in 2009 voorzien van een systeem van knooppuntborden en - panelen. Voor de rest van Drenthe is het Recreatieschap nog druk doende om de in totaal 20.000 routebordjes en 500 panelen te plaatsen. Medio 2010 zal in heel Drenthe het knooppuntennetwerk gereed zijn. Dan volgt een Drenthe-kaart waarop alle knooppunten staan aangegeven. Het fietsknooppuntennetwerk Drenthe wordt gefinancierd door de Europese Unie, de provincie Drenthe en alle Drentse gemeenten. Informatie: Fietsen in Drenthe

Overijssel
In Twente is op 25 april 2007 het fietsknooppuntennetwerk in gebruik genomen. In navolging van Twente is het fietsroutenetwerk in Salland op 31 juli 2008 officiëel geopend. De IJsseldelta en de Kop van Overijssel is ook bewegwijzerd, maar er ontbreken nog informatiepanelen. Hetzelfde geldt voor het Overijssels Vechtdal en Reestdal. Er is ook een Fietsknooppuntenplanner ontwikkeld voor deze drie regio's. Informatie: Fietsen in Overijssel  

Flevoland
Er is een fietsknooppuntennetwerk Almere. Het beslaat het gebied in en rond Almere. De gemeente Noordoospolder gaat ook een netwerk opzetten. Bij de provincie Flevoland bestaan ook plannen om een fietsknooppuntennetwerk door de gehele provincie Flevoland te maken. Informatie: Fietsknooppuntennetwerk Almere

Gelderland
Er is een fietsknooppuntennetwerk op de Veluwe. Informatie: Fietsknooppuntennetwerk Veluwe  Het netwerk is aangelegd door de ANWB, waarbij u uw eventuele klachten kwijt kunt. Sinds de zomer van 2007 is het mogelijk met de digitale fietsrouteplanner voor de Veluwe Fietseropuit een recreatieve fietsroute op basis van de knooppunten te plannen. Ook de Fietsersbond ontwikkelde een Veluwe-knooppuntenplanner.

De stadsregio Arnhem Nijmegen is eind 2008 begonnen met de aanleg van een knooppuntennetwerk. In het Rijk van Nijmegen, de Liemers, de Betuwe, Arnhem, Veluwezoom, Gelderse Poort en het land van Maas en Waal hangen de borden en staan de infopanelen al enige tijd. De Duitse gemeenten Kranenburg, Kleve en Emmerich zijn eind oktober 2009 aangesloten op het netwerk. Nadere informatie en meldpunt voor klachten over dit netwerk: www.lekkerfietsen.nl  

Het netwerk in Rivierenland was midden april 2009 klaar. Voor klachten: Uit®waarde, tel.: 0344 681 644; E-mail: Dit e-mailadres wordt beschermd tegen spam bots, u heeft Javascript nodig om het te bekijken en Internet: www.uiterwaarde.nl 

De officiële ingebruikname van het netwerk in de Achterhoek vond plaats op 6 mei 2009. Voor informatie: klik hier. Voor klachten: Recreatieschap Achterhoek-Liemers, telefoonnummer: 0314 381 745; via internet: http://www.recreatieschap.nl/contact/melding_vermissing_routebordje.aspx Het Achterhoeks Bureau voor Toerisme  heeft een eigen fietsknooppuntenplanner samen met Falk ontwikkeld. Klik hier voor deze knooppuntenplanner.

Utrecht 
Het eerste deel van het netwerk (West-Utrecht) is op 9 juli 2008 opgeleverd. Op 16 oktober 2008 was het gehele netwerk klaar zijn. De realisatie van een provinciaal fietsknooppuntensysteem in Utrecht kostte 1,3 miljoen euro. De recreatieschappen zullen het onderhoud verzorgen. De aanbesteding was gegund aan Diractive in Culemborg. Zij hebben ook het systeem in Noord-Brabant aangelegd. Alle informatie: Fietsknooppuntennetwerk Utrecht.
 De provincie ontwikkelde ook een Fietsknooppuntenplanner voor de gehele provincie. De Fietsersbond ontwikkelde een fietsknooppuntplanner voor de Gooi en de Vechtstreek.

Noord-Holland
Er is een fietsknooppuntennetwerk in Laag Holland en IJmond (het gebied tussen Castricum, Hoorn, IJmuiden en Zaanstad), in Noord-Kennemerland, in West-Friesland en in De Gooi en Vechtstreek. Alles kan vanaf internet geregeld worden! Om te beginnen krijg je via een kaart het overzicht van dat deel van Noord-Holland, dat inmiddels van de bekende knooppuntborden is voorzien. Maar belangrijker nog: je kunt je eigen route zelf op internet bepalen en vervolgens uitprinten. En dan direct op stap! Informatie: Fietsknooppuntennetwerk Noord-Holland

Zuid-Holland
Er is een fietsknooppuntennetwerk in de Hoekse Waard (onder Rotterdam), in de Krimpenerwaard (tussen Gouda, Schoonhoven en Rotterdam), in de Alblasserwaard-Vijf Heerenlanden (tussen Dordrecht, Nieuwpoort en Leerdam) en op het eiland Goeree Overflakkee.
Het netwerk in Midden-Delfland e.o. is op 19 april 2008 geopend en omvat de gemeente Delfland en Westland en omliggende steden en gemeenten Maassluis en Rozenburg, Schiedam, Vlaardingen, Delft en Rijswijk en Den Haag. Informatie: Fietsknooppunten Delfland e.o.  
Er is ook een knooppuntennetwerk in de stadsregio Rotterdam. Hiermee wordt het gehele gebied van de gemeenten Albranswaard, Barendrecht, Lansingerland, Rotterdam, Capelle aan de IJssel, Ridderkerk en de gemeente Nieuwerkerk aan de IJssel bestreken, Informatie: Knooppuntennetwerk Stadsregio Rotterdam.
 Op 12 januari 2009 is in Woubrugge het eerste bordje van het fietsknooppuntennetwerkvan Holland Rijnland in de grond gezet. Het uitzetten van het gehele netwerk zal ongeveer drie maanden in beslag nemen. De kosten van het Holland-Rijnland-gedeelte bedragen een kwart miljoen euro. Een deel daarvan wordt door Europa betaald uit het Fonds Plattelandsontwikkeling.
Ook de Duin- en Bollenstreek gaat deel uitmaken van het knooppuntennetwerk. De Duin- en Bollenstreek heeft € 55.950,-- EU-subsidie van de provincie ontvangen. Dit knooppuntensysteem Recreatief Fietsen in de Rijn- en Veenstreek en in het Leidse deel van het Groene Hart is op 11 juni 2009 officieel geopend.
Het Stadsgewest Haaglanden werkt aan een fietsknooppuntensysteem. In december 2009 worden de eerste borden geplaatst en vanaf voorjaar 2010 is het netwerk gereed. De fietsknooppunten komen in de gemeenten Den Haag, Delft, Leidschendam-Voorburg, Pijnacker-Nootdorp, Rijswijk, Wassenaar en Zoetermeer. Het fietsknooppuntensysteem sluit aan op het netwerk in de gemeenten Midden-Delfland en Westland, het fietsknooppuntensysteem van het Groene Hart, Holland Rijnland en de stadsregio Rotterdam.

Zeeland
Er is een fietsknooppuntennetwerk Zeeland. Op internet kunt u de knooppunten per eiland op kaarten bekijken en uw route plannen. Informatie: Routebureau Zeeland 

Noord-Brabant
Er bestaan de volgende fietsknooppuntennetwerken: De Wijde Biesbosch (voorheen Land van Heusden en Altena), De Baronie van Breda (Baronie van Breda en een groot stuk van westelijk Brabant), De Brabantse Delta (in het noordwestelijke deel van Westelijk Brabant), Regio Midden-Brabant, De Meijerij, Noordoost-Brabant, De Peel, De Kempen, Stedelijk Gebied Eindhoven, Dommelvallei en Kempen en Maasland (België). U kunt de fietskaarten van het knoopuntennetwerk op de website van Routebureau Brabant gratis downloaden! Informatie: Routebureau Brabant Sinds 7 juli 2008 kunt u met Digitale knooppuntenplanner Fietseropuit een knooppuntenroute in geheel Noord-Brabant plannen. Sinds 14 september 2007 is het mogelijk met de digitale fietsrouteplanner voor Zuidoost Brabant een recreatieve fietsroute op basis van knooppunten voor deze regio van de provincie te plannen.

Limburg
Er bestaan de volgende fietsknooppuntennetwerken: Land van Peel en Maas, de Maasduinen, Midden-Limburg, Westelijke Mijnstreek, Mergelland en Parkstad Limburg. Meldingen over knelpunten bij knooppunten in Noorden en Midden-Limburg aan: Dit e-mailadres wordt beschermd tegen spam bots, u heeft Javascript nodig om het te bekijken  ; voor Zuid-Limburg: Dit e-mailadres wordt beschermd tegen spam bots, u heeft Javascript nodig om het te bekijken

Knooppuntenplanner voor geheel Nederland

Falk
Falk presenteer als eerste in Nederland een fietsknooppuntenplanner op internet. Alle tot nu toe bestaande provinciale en regionale knooppuntnetwerken zijn erin opgenomen. Deze  Nederlandse planner is te raadplegen via: www.falk.nl

BELGIË: PER PROVINCIE

 Limburg
Limburg is de bakermat van het fietsknooppuntensysteem. De eerste knooppuntborden verschenen in 1996. Het afgewerkte netwerk telt nu zo’n 1.860 km bewegwijzerde knooppunttrajecten. In de Voerstreek is men ook klaar met het plaatsen van de bordjes. Er wordt één kaart voor het gehele netwerk uitgegeven. Informatie: Toerisme Limburg en Toerisme Voerstreek

Antwerpen  
Het fietsknooppuntennetwerk in Antwerpen is volledig klaar met 2750 km aan bewegwijzerde trajecten. Voor het volledige netwerk heb je vier kaarten nodig. Informatie: Toerisme Provincie Antwerpen (TPA)
  
West-Vlaanderen
West-Vlaanderen kent fietsknooppuntennetwerken per regio: de Kust, de Westhoek, het Brugse Ommeland en de Leiestreek-West. U hebt zeven kaarten nodig. Informatie: Toerisme Leijestreek, Toerisme Westhoek, Toerisme Brugse Ommeland en Toerisme De Kust

Oost-Vlaanderen
Er zjn aanvankelijk drie regio’s met knooppunten bewegwijzerd: de Leiestreek-Oost, het Meetjesland en de Vlaamse Ardennen. In 2008 zijn ook het Waasland en het Scheldeland bewegwijzerd. Op de website van Toerisme Oost-Vlaanderen is vanaf oktober 2008 een knooppuntenplanner beschikbaar. Informatie: Toerisme Oost-Vlaanderen (TOV)

Vlaams-Brabant
In Vlaams-Brabant is er inmiddels  in totaal al 1270 km knooppuntennetwerk gerealiseerd en wel ten noorden en oosten van Brussel: * Hageland: gerealiseerd in 2006-2008, 670 km; * Dijleland, eerste deel van het fietsknooppuntennetwerk Groene Gordel: gerealiseerd in 2008, 280 km; * Brabantse Kouters, tweede deel van het netwerk Groene Gordel: gerealiseerd in 2009, 320 km; * Pajottenland, derde deel van het netwerk Groene Gordel: de officiele opening hiervan is in april 2010. Informatie: Toerisme Vlaams Brabant

Wallonië
Alleen in de Oostkantons bestaat een fietsknooppuntennetwerk. “Vélo Tour Hoge Venen-Eifel” omvat 850 km bewegwijzerde fietsroutes. Er is één kaart. Informatie: Dienst Toerisme Oostkantons 

Knooppuntenplanners voor geheel Vlaanderen
 
Fietsnet
Fietsnet is een project (in beta-versie) dat het gehele fietsknooppuntennetwerk in Vlaanderen op één online kaart verenigt, c.q. wil verenigen. Het is in juni 2007 op niet-commerciële basis gestart door de ingenieurs Koen Mannaerts en Kris Mattheus. Daarmee heeft Vlaanderen zijn eerste online fietsknooppuntenplanner met automatische routeberekening. Klik hier voor deze planner

Digifietser
Digifietser: planner met knooppunten België en Nederland De Digifietser is een Windowsprogramma waarmee u fietsknooppuntroutes kunt plannen. Het programma maakt hiervoor gebruik van een eigen databank waarin het grootste gedeelte van alle knooppuntnetwerken in België en Nederland zijn opgenomen. De huidige versie bevat 5767 knooppunten en 8800 verbindingsroutes en kost 35 euro. Klik hier voor deze planner.

DUITSLAND

In Duitsland bestaat geen fietsknooppuntennetwerk en men is er ook weinig bekend mee. Uitzonderingen hierop zijn Kreis Aken en Kreis Heinsberg, dat grenst aan het netwerk van Nederlands LImburg.

====================================

Actueel nieuws
Voor de laatste actuele ontwikkelingen over de ontwikkelingen van fietsknooppunten kunt u terecht bij Fietsnieuws en Fietsroutenieuws.